Dąb Bartek rośnie w gminie Zagnańsk, kilkanaście kilometrów na północ od Kielc – przy drodze Ćmińsk – Samsonów – Barcza. Jego wiek szacowany jest nawet na tysiąc lat Władze Zagnańska chcą zmienić teren wokół jednego z najbardziej znanych drzew w Polsce. W planach są budowa nowoczesnego budynku, w którym znajdzie się restauracja i sklep z pamiątkami, tężnia solankowa, ścieżki edukacyjne czy plac zabaw – Niestety pandemia i wojna w Ukrainie spowodowały, że pewne rzeczy się wydłużają, a ceny wzrastają. Przygotowujemy już trzeci przetarg, żeby rozstrzygnąć przynajmniej kwestię zagospodarowania terenu przy Bartku – mówi Onetowi wójt Wojciech Ślefarski Co jednak najważniejsze, Bartek wciąż wygląda i trzyma się dobrze. – "Staruszek" sobie funkcjonuje, patrzy na nas i pewnie się śmieje, bo przeżył już tysiąc lat i niejedno widział – żartuje włodarz Zagnańska Więcej takich informacji znajdziesz na stronie głównej Onetu Dąb Bartek to bez wątpienia jedna z najbardziej znanych atrakcji regionu świętokrzyskiego. Od lat przyciąga turystów z całej Polski, a teraz władze gminy Zagnańsk chcą, aby przyciągał na trochę dłużej. – Zamysł jest taki, żeby turystyka w Zagnańsku nie trwała 5 czy 10 minut, że ktoś przyjeżdża samochodem, ogląda Bartka, obejdzie go wokół i odjedzie. Chcemy zatrzymać turystów na przynajmniej 2-3 godziny – mówi Onetowi Wojciech Ślefarski, wójt Zagnańska. Zobacz też: Kielce mają skatepark z prawdziwego zdarzenia Zmiany w sąsiedztwie Bartka Stąd ambitne plany. Już jakiś czas temu władze podkieleckiej gminy postanowiły, że wykorzystają tereny wokół jednego z najbardziej znanych drzew w Polsce. W grę wchodzą budowa nowoczesnego budynku, w którym znajdzie się restauracja i sklep z pamiątkami, utworzenie tężni solankowej, ścieżek edukacyjnych, placu zabaw, strefy dla seniora, czy wreszcie ustawienie posągów Jana III Sobieskiego z Marysieńką. Przypomnijmy, że według jednej z legend właśnie król Jan III Sobieski i Marysieńka ukryli w Bartku skarby. Według innej z legend ten sam król, wracając triumfalnie spod Wiednia, zostawił w dziupli tego drzewa flaszę wina i zdobyczną turecką szablę. Zobacz także: Branża turystyczna liczy na udany sezon. "Polacy chcą wypoczywać u nas" Wracając do teraźniejszości, to jeszcze kilka miesięcy temu wydawało się, że realizacja tych wszystkich planów jest na ostatniej prostej. Wiadomo, że inwestycje pochłoną co najmniej kilkanaście milionów złotych, z czego sporą część pokryją dofinansowania unijne. Na razie jednak wciąż trwa szukanie wykonawców. – Niestety pandemia i wojna w Ukrainie spowodowały, że pewne rzeczy się wydłużają, a ceny wzrastają. Przygotowujemy już trzeci przetarg, żeby rozstrzygnąć przynajmniej kwestię zagospodarowania terenu przy Bartku. Jeśli się uda, to rozpoczną się prace, a jeśli nie, to będziemy się zastanawiać, co ograniczyć w tym zakresie – podkreśla Wojciech Ślefarski. Co jednak najważniejsze, Bartek wciąż wygląda i trzyma się przyzwoicie. – Codziennie koło niego przejeżdżam i widzę, że ma się dobrze. Co roku wypuszcza pędy, a za chwilę będzie zielony. Nadleśnictwo o niego dba, sprawdzając poziomo jego nawodnienia. "Staruszek" sobie funkcjonuje, patrzy na nas i pewnie się śmieje, bo przeżył już tysiąc lat i niejedno widział – żartuje wójt Zagnańska. Zobacz też: Były już fragment parku narodowego lada moment trafi do zakonników. Wystarczy jeden podpis Dąb Bartek – Król świętokrzyskiej puszczy Przypomnijmy, że dąb Bartek rośnie kilkanaście kilometrów na północ od Kielc – przy drodze Ćmińsk – Samsonów – Barcza. Znajduje się przy pięknej alei drzew, na wysokiej skarpie nad rzeką Bobrzą, nad którą już w XVII wieku przerabiano w kuźnicach rudę na żelazo. To dąb szypułkowy, który liczy od 700 do nawet około tysiąca lat. Ma 30 metrów wysokości, obwód pnia przy ziemi prawie 13,5 metra, a rozpiętość korony 20x40 metrów. Obecnie ma osiem konarów, które podtrzymywane są specjalnymi podporami. Bartek jest pomnikiem przyrody, prawnie chronionym od 1954 r. Podobną ochroną objęto aleję pomnikowych drzew znajdującą się przy szosie. Ma ona kilkadziesiąt drzew w większości liściastych: jesionów, klonów, jaworów, lip, a także dwa piękne okazy modrzewi. Co warto podkreślić, Bartek został umieszczony w herbie gminy Zagnańsk. Tradycja utrzymuje, że na konarach dębu zostało powieszonych dwóch powstańców z 1863 r. Na dębie umieszczono dwa żeliwne odlewy Chrystusa Ukrzyżowanego. Na jednym data 1853 może być rokiem epidemii zakaźnej choroby cholery. Drugi odlew ma przypominać o ofiarach i cierpieniach, jakie Polacy ponosili walcząc o niepodległość w czasach niewoli. Nieszczęśliwym dla Bartka był 1906 r., kiedy bojówka PPS z pobliskiej Kołomani napadła na Urząd Nadleśnictwa Samsonów, położony kilkadziesiąt metrów po wschodniej stronie wiekowego dębu. Chciano zabrać z Urzędu broń i amunicję. W czasie strzelaniny raniono trzech bojówkarzy. Jeden z nich Izydor Stępień podpalił budynki gospodarcze. Płomienie niesione wiatrem uszkodziły Bartka od wschodu. Po pożarze od strony wschodniej w pniu drzewa powstałą martwica boczna. Powstałą z czasem dziuplę, wypełniono w 1920 r. plombą cementową. Większe prace konserwatorskie przy Bartku przeprowadzono w 1978 r. Usunięto wówczas cementową plombę, zabezpieczając wnętrze środkami grzybobójczymi i bakteriobójczymi, wypełniając je drewnem sosnowym i żywicą epoksydową. Całość tak zabezpieczonej dziupli nakryto deskami i korą z innych dębów. Z drzew najwięcej uderzeń pioruna otrzymują dęby. Nie oszczędzały one także sędziwego Bartka. Tracił też swe konary w czasie silnych wiatrów i burz. Uderzenie pioruna w 1991 r. zerwało z jego pnia dwa pasy kory i spowodowało zapalenie drewnianej plomby. W 1997 r. wymieniono stare drewniane podpory zastępując je na teleskopowe metalowe podpory z gumowymi podkładami pod konarami. Kolejny cios spadł na Bartka w 2021 r. W lipcu region świętokrzyski nawiedziła wichura, która bezlitośnie oderwała konar w wierzchołkowej części drzewa.

Bartek, którego znają wszyscy? Sędziwy i postawny z niego mężczyzna. Ma prawdopodobnie od 645 do 670 lat, a niektórzy wierzą, że 1200! Spogląda na wszystkich z wysokości około 30 metrów. O kim mowa? O jednym z najważniejszych pomników przyrody w Polsce – Dębie Bartku. Już ponad 650 lat stoi w Zagnańsku i stanowi chlubę województwa świętokrzyskiego. Jest jednym z najbardziej znanych drzew w całej Polsce. Dąb Bartek – zielony staruszek, który już dawno stał się symbolem piękna natury naszego kraju. Słynie nie tylko ze swojego wieku, ale także wielkości. W całej Polsce nie ma większego znanego drzewa. Podobno kiedyś, a dokładniej w 1829 roku, mógł pochwalić się aż czternastoma konarami głównymi i szesnastoma bocznymi. Dziś pozostało jedynie osiem. Od wielu lat toczona jest także walka o ocalenie Bartka od zniszczeń. W 1920 roku postanowiono zacementować pień drzewa. W 1978 roku plombę tę wymieniono na wykonaną z żywicy. W 1991 roku zakonserwowano także tzw. listwę piorunową, która powstała po uderzeniu pioruna. Dziś Bartek może pochwalić się swoim własnym piorunochronem i żadna burza mu nie straszna. Pod koniec lat 90. XX wieku zamontowano także teleskopowe podpory, które pomagają staruszkowi dźwigać ciężkie konary. Poważnym problemem pozostaje jednak próchnienie. Naukowcy wykazali, że zdrowa tkanka drzewa to jedynie 20 centymetrów. Sędziwy Bartek – cichy obserwator dziejów Polski – powoli obumiera. Warto poświęcić mu chwilę podczas wycieczki w rejony Zagnańska, nim będzie za późno na odwiedziny. Dąb Bartek został uznany za pomnik przyrody w 1954 roku. Na jego pniu od strony południowej umieszczono dwie figury, przedstawiające ukrzyżowanego Chrystusa. Jedna z nich pochodzi z 1853 roku i ponoć stanowi pamiątkę dwóch oficerów z powstania styczniowego lub zwycięstwa w bitwie pod Wiedniem. Druga jest symbolem, który upamiętnić ma pokonanie epidemii cholery w 1853 roku. Są to drobne dowody na to, że Dąb Bartek od wielu lat istnieje w świadomości mieszkańców okolicznych miejscowości oraz przyjezdnych, jako ważny świadek historii. Przywitajmy się więc z nim i my, gdy wędrować będziemy zielonym szlakiem turystycznym z Bliżyna do Zagnańska lub odwiedzając województwo świętokrzyskie. Wszystkie pola: array(19) { ["key_words"]=> string(0) "" ["meta_title"]=> string(55) "Dąb Bartek, drzewo, pomnik przyrody, świętokrzyskie " ["meta_desc"]=> string(200) "Dąb Bartek - największe i jedne z najstarszych drzew w Polsce okryło się już głośną sławą. Jest jedną z najważniejszych atrakcji turystycznych województwa śląskiego. Poleca - ["watermark"]=> string(0) "" ["interesting_places"]=> string(39) "Świętokrzyskie - atrakcje turystyczne" ["author"]=> string(16) "Agnieszka Banach" ["latlng"]=> array(3) { ["address"]=> string(0) "" ["lat"]=> float( ["lng"]=> float( } ["highlight_search"]=> bool(false) ["is_news"]=> bool(false) ["is_home_page_title"]=> bool(false) ["is_poradnik"]=> bool(false) ["is_sprzet"]=> bool(false) ["is_outwear"]=> bool(false) ["use_video"]=> bool(false) ["video"]=> string(0) "" ["show_map"]=> bool(true) ["country"]=> string(3) "POL" ["meta_key"]=> string(0) "" ["home-visible"]=> bool(false) } key_words: meta_title: Dąb Bartek, drzewo, pomnik przyrody, świętokrzyskie meta_keys: meta_desc: Dąb Bartek - największe i jedne z najstarszych drzew w Polsce okryło się już głośną sławą. Jest jedną z najważniejszych atrakcji turystycznych województwa śląskiego. Poleca - interesting_places: Świętokrzyskie - atrakcje turystyczneauthor: Agnieszka Banachlatlng: Arrayhighlight_search: is_news: is_home_page_title: is_poradnik: is_sprzet: is_outwear: use_video: video: show_map: 1 Pola do umieszczenia w nagłówku meta_title: Dąb Bartek, drzewo, pomnik przyrody, świętokrzyskie meta_keys: meta_desc: Dąb Bartek - największe i jedne z najstarszych drzew w Polsce okryło się już głośną sławą. Jest jedną z najważniejszych atrakcji turystycznych województwa śląskiego. Poleca - Pola do umieszczenia w treści watermark: watermark: author: Agnieszka Banachmeta_desc: Dąb Bartek - największe i jedne z najstarszych drzew w Polsce okryło się już głośną sławą. Jest jedną z najważniejszych atrakcji turystycznych województwa śląskiego. Poleca -

Dąb Bartek jeden z najstarszych i najokazalszych pomników przyrody w Polsce, nareszcie będzie miał swoich genetycznych potomków. Z sędziwego drzewa leśnicy pobrali pędy, z których wyhodowane zostaną małe sadzonki, będące kopiami genetycznymi Bartka. Przez pierwsze dwa tygodnie sadzonki będą przechowywana w specjalnym ogrzewanym namiocie w arboretum. Następnie trafią do szkółki leśnej w Nadleśnictwie Daleszyce. Natomiast w przyszłym roku drzewka będą gotowe do wysadzenia. Bartek uznawany jest za najokazalsze drzewo w Polsce Dąb Bartek jest nazywany królem Puszczy Świętokrzyskiej. Okazałe drzewo rośnie w Zagnańsku, w powiecie kieleckim. Szacuje się, że ma około 700 lat. Mierzy prawie 30 metrów, a obwód pnia jego na wysokości 1,30 metra to blisko 11 m. Ze względu na sędziwy wiek oraz imponujące rozmiary uznawany jest za najokazalsze drzewo w Polsce. W celu zachowania wyjątkowych cech Bartka, leśnicy zdecydowali pobrać z niego pędy, a następnie w specjalnych warunkach wyhodować z nich nowe drzewka. Rzeczniczka Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Radomiu Edyta Nowicka poinformowała, że procedurę przeprowadzi Arboretum Leśne im. Stefana Białoboka przy Nadleśnictwie Syców (Dolnośląskie). 17 lutego pracownicy ośrodka pobrali z dębu 300 tzw. zrazów, czyli fragmentów jednorocznych pędów. Dąb Bartek zostanie rozmnożony wegetatywnie poprzez szczepienie. Będzie ono polegać na połączeniu pędu Bartka z tzw. podkładką, która posiada system korzeniowy. Dzięki takiemu zabiegowi część nadziemna przyszłego drzewka będzie stanowić stuprocentową kopię genetyczną Bartka. Leśnicy liczą, że odziedziczy również cechę długowieczności genetycznego bliźniaka. Przez pierwsze dwa tygodnie sadzonki będą przechowywana w specjalnym ogrzewanym namiocie w arboretum. Następnie trafią do szkółki leśnej w Nadleśnictwie Daleszyce (świętokrzyskie). W przyszłym roku drzewka będą gotowe do wysadzenia. "Leśnicy z Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Radomiu i Nadleśnictwa Zagnańsk rozdysponuję je wg zgłoszeń – przeznaczając na szczególne okazje i miejsca. Doskonałą okolicznością do posadzenia potomków dębu Bartka – symbolu ochrony przyrody – będzie 100-lecie Lasów Państwowych przypadające w 2024 roku, czy jubileusz 160-lecia powstania styczniowego – w 2023 roku. Do sadzonek dołączany będzie okolicznościowy certyfikat potwierdzający ich pochodzenie" – powiedziała Nowicka. Dąb Bartek od 1952 roku jest pomnikiem przyrody Dąb Bartek z racji sędziwego wieku obradza rzadko lub wcale, dlatego trudno jest wyhodować sadzonki z żołędzi. Pierwszy raz na rozmnażanie wegetatywne zdecydowano się w 2017 roku, wówczas z pobranych pędów wyhodowano 400 sadzonek. Wiele z nich zostało posadzonych przez różne instytucje i organizacje w całym kraju w ramach upamiętnienia jubileuszu 100-lecia odzyskania przez Polskę Niepodległości i przy innych okazjach. Jak zapewniają leśnicy, Bartek jest w dobrej kondycji. Ekspertyzy wykonane w ramach projektu ochrony drzewa wskazały, że statyka drzewa jest właściwa. Pomagają w tym podpory, które zabezpieczają niższe partie dębu. Leśnicy regularnie wykonują też zabiegi ochronne: doświetlenie korony, usunięcie nalotów drzew i roślin zielnych ze wgłębień w obrębie konarów. Ze względu obniżenie wód gruntowych, planowane jest również wykonanie instalacji nawadniającej Bartka. Ma ona powstać w tym roku. Dąb Bartek w 1934 r. został uznany przez sąd konkursowy przyrodników pod przewodnictwem prof. Władysława Szafera za najokazalsze drzewo w granicach międzywojennej Polski. Od 1952 roku jest chroniony prawem jako pomnik przyrody. Czytaj też: Krakowskie dęby, buki i wiązy wśród 18 nowych pomników przyrody PAP/

Dąb Bartek, niekwestionowany król polskich drzew, jest jednym z najstarszych dębów w naszym kraju. Sprawdzamy, gdzie się znajduje i ile lat ma dąb Bartek oraz przedstawiamy ciekawostki. Chyba nikt nie ma wątpliwości, że dąb Bartek to najsłynniejsze drzewo w Polsce. Nie tylko jego wiek, ale także wymiary są niezwykle imponujące. Nic więc dziwnego, że stał się prawdziwą atrakcją, która rokrocznie przyciąga ciekawskich turystów z całego kraju. Ile lat ma dąb Bartek? Wiek jednego z najstarszych drzew w PolsceWbrew powszechnemu przekonaniu dąb Bartek wcale nie jest najstarszym drzewem w Polsce, ale na pewno jest jednym z najstarszych. Kiedyś uważano, że może mieć nawet 1200 lat. Później jednak naukowcy obalili tę najnowszych badań jego wiek szacuje się na około 645-685 lat. Dokładne ustalenia, ze względu na spróchniały pień drzewa, nie są uwagę zasługuje jednak nie tylko wiek dębu Bartek, ale także jego wymiary, które są naprawdę imponujące. Drzewo ma około 30 metrów wysokości. Obwód jego pnia przy ziemi wynosi 13,4 m, a na wysokości 1,30 m - 9,85 m. Rozpiętość korony to natomiast 20 m x 40 m, zaś pierśnica ma 3,14 m. Historia dębu Bartek jest niezwykle ciekawa, a drzewo przeżywało różne perypetie. W 1906 roku ucierpiało wskutek pożaru pobliskich zabudowań - od strony wschodniej w pniu dębu pojawiła się martwica boczna. 14 lat później powstałą z czasem dziuplę wypełniono specjalną plombą cementową, którą usunięto dopiero w kolei w 1934 dąb Bartek odniósł wielki sukces i przez Sąd Konkursowy pod przewodnictwem prof. Władysława Szafera został uznany za „najokazalsze drzewo w Polsce”. Od 1954 roku jest prawnie chronionym pomnikiem drzewo w Polsce dużo przeszło. Niejednokrotnie podczas silnych burz i wiatrów dąb tracił swoje majestatyczne konary. Dopiero później postanowiono założyć na drzewie piorunochron, który znajduje się tam do drzewo zmaga się z wieloma problemami, a do największych należy jego próchnienie. Dodatkowo dąb Bartek zaczął się przewracać. W 2011 r. Nadleśnictwo Zagnańsk zrealizowało projekt zabezpieczenia drzewa przed pochylaniem się i upadkiem poprzez zamontowanie dodatkowych podpór oraz usztywnienie całego drzewa stabilizującymi odciągami linowymi. Gałęzie natomiast już od kilkudziesięciu lat podtrzymywane są przez podpory także w tym miejscu wspomnieć, że na drzewie zawieszone są dwie żelazne figury Chrystusa Ukrzyżowanego. Na jednej z nich znajduje się data 1853, która może nawiązywać do panującej wówczas epidemii cholery. Z kolei drugi odlew - według niektórych - ma przypominać o cierpieniach, jakie ponieśli Polacy podczas walki o niepodległość. Inne źródła natomiast mówią, że figury Jezusa umieszczono dla upamiętnienia powieszenia na drzewie dwóch oficerów – dębem Bartkiem związane są także liczne legendy. Według jednej z nich, w cieniu drzewa swego czasu odpoczywał król Jan III Sobieski, wracając spod Wiednia. Gdzie jest dąb Bartek?Choć drzewo to jest niezwykle popularne, nadal wiele osób nie wie, gdzie znajduje się dąb Bartek. Rośnie on na terenie leśnictwa Bartków przy drodze wojewódzkiej nr 750 na północ od Kielc w okolicach Samsonowa i Zagnańska. Od centrum stolicy województwa świętokrzyskiego dzieli go zaledwie około 16 czytamy na oficjalnej stronie miasta, z Kielc prowadzą do niego trzy trasy. Pierwsza to droga nr 73 (na Warszawę, skręt w lewo w Lekominie), druga to droga nr 74 (na Łódź, skręt w prawo w Ćmińsku), a trzecia prowadzi z Kielc przez ulicę Zagnańską w kierunku ciekawe, na dąb Bartek skierowana jest kamera online dostępna 24h na dobę. Można go zatem obejrzeć w każdej chwili, nie wychodząc z domu.

Legendy Świętokrzyskie Każdy z narodów świata ma opiekuna w postaci Anioła, który przed samym Bogiem świadczy o dobrych i złych postępach narodu. Każdy naród otrzymał Anioła Stróża w innych okolicznościach. Polska otrzymała stróża w dzień po chrzcie plemiona Polan. W niebie przed tronem Bożym stanął Anioł w ręku trzymający chorągiew z godłem Polski. Bóg w swej wielkiej łasce pozwolił Aniołowi nawiedzić, przywódcę naszego narodu. Stróż udając się do księcia Mieszka, pragnął przekazać mu nie tylko wspaniałą nowinę o Boskiej opiece nad narodem Polskim, ale również niezwykły dar, który będzie oddawał wielkość jego narodu. Zamyślony Mieszko, siedział w samotności na swym tronie, w sercu rozmyślając o nowej wierze, której nie rozumiał. Nagle w sali tronowej zajaśniało, a na środku pojawiła się niezwykła postać ubrana w biel. W ręku miała chorągiew z herbem Polan. - Kim jesteś? – zapytał książę podnosząc się z tronu. Anioł podszedł bliżej, w ręku ściskając coś niewielkiego. - Nie bój się książę. Pan pozwolił mi bym Cię nawiedził i przekazał nowiny. Jestem Aniołem stróżem twego narodu. Chrzest twego ludu był miły Naszemu Panu i Bogu. Ten, który włada wszechświatem pozwolił mi, bym jako opiekun narodu Polan, przekazał ci Niebiański Dar. Księże zachłyśnięty mową, podszedł do Anioła, rozglądając się wokoło licząc na wielkie skarby. Wtem Anioł rozłożył zaciśniętą dłoń, w której znajdował się mały żołądź. Mieszko zrobił oburzoną minę. - Wiem co kryje się w tym sercu książę. Pragniesz złota, które pozwoli ci jednoczyć plemiona Słowian. Pomnij więc na me słowa. Pan obdarzy cię synem, który będzie wspaniałym władcą, uznanym wśród możnych tego świata. Lecz nie on jest największym darem, a ten mały żołądź. Wyrośnie z niego wielkie i prężne drzewo, które będzie symbolem potęgi tego Państwa. Każdy zły czyn twego ludu, odciśnie piętno na tym drzewie. Im więcej niegodziwych czynów popełnicie tym więcej drzewo będzie cierpiało, aż zginie jak twój naród. Natomiast każdy dobry uczynek twego ludu, będzie wzmacniał drzewo w sile, sprawi że zamieszkają w nim ptaki, natomiast w twoim państwie znajdą ukojenie cierpiący tego świata z każdego narodu. Dąb będzie wspaniały i niezniszczalny dla człowieka tak jak twoje państwo i twój nardów. Lecz powtarzam po raz drugi aby tak się stało, naród twój pośród innych ma czynić dobro, a Wola Pana będzie po waszej stronie aż do skończenia świata. – Po tych słowach Anioł zniknął tak szybko jak się pojawił, pozostawiając księcia w szoku z żołędziem w dłoni. Zachwycony książę, natychmiast wyruszyła aby odnaleźć odpowiednie miejsce do posadzenia żołędzia. Mieszko wiedział, że dęby żyją długo, ale jak każde drzewo kiedyś się starzeją i obumierają. Mieszko długo się zastanawiał nad tym co zrobić, aby w przyszłości drzewo nie zostało zniszczone a wraz z nim jego naród. Wezwawszy do siebie gońców, nakazał udać się do wszystkich grodów swego państwa, aby tam opowiedzieli niezwykła historię księcia. Dzięki temu legenda o Dębie Bartku tak jak i samo drzewo przetrwało ponad tysiąc lat, będąc świadkiem wydarzeń wspaniałych i tragicznych dla narodu polskiego.

Dąb Bartek to najsłynniejsze polskie drzewo. Dąb stoi w Zagnańsku w województwie świętokrzyskim. Drzewo stanowi jedną z największych atrakcji turystycznych okolicy i Gór Świętokrzyskich. Obok dębu przechodzi zielony szlak turystyczny wiodący z Bliżyna do Zagnańska. Swoją popularność zawdzięcza swej budowie, ale głównie wiekowi. Okazuje się bowiem, że Dąb Bartek jest największym i najstarszym znanym w Polsce drzewem. Jego wymiary jak i wiek są rzeczywiście imponujące. Dąb Bartek bowiem mierzy obecnie 30 metrów wysokości, obwód pnia na wysokości 1,3 m wynosi 9,85 m, a średnica korony to ok. 40 metrów. Ze względu na spróchniały pień trudno jest dokładnie oszacować wiek drzewa, ale naukowcy określili, że Dąb Bartek liczy sobie od 645 do 670 lat, choć według tradycji drzewo ma aż 1200 lat. Ze względu na swój sędziwy wiek „Bartek” uznany został za pomnik przyrody i objęty ochroną prawną. Z historią dębu związane jest wiele legend. Według niektórych z nich w cieniu dębu odpoczywali Bolesław Krzywousty i Jan III Sobieski. Dąb Bartek (fot. Diko83, Wikipedia) W latach 20. obumarłe fragmenty pnia wnętrza drzewa zabezpieczono betonowymi plombami. Dla ochrony drzewa postawiono podpory teleskopowe i zamontowano instalację odgromową. Niestety próchnienie pnia stanowi poważny problem dla istnienia dębu, który i tak poważnie ucierpiał w wyniku pożaru w roku 1906, oraz uderzenia pioruna w roku 1991. Piorun poważnie uszkodził jeden z konarów drzewa i spowodował zapalenie się pnia. Mimo wielu dramatycznych przeżyć Dąb Bartek jest nadal drzewem żywym. Dąb Bartek jest symbolem siły i wytrwałości. Jego wizerunek wykorzystują nawet politycy w swych kampaniach. Pozostaje nam tylko mieć nadzieję, że Dąb Bartek jeszcze przez długie lata będzie cieszył wzrok odwiedzających go turystów. Polecane strony

Największą trakcją trasy jest nazywany Królem Puszczy Świętokrzyskiej Dąb „Bartek”. To najstarsze w Polsce drzewo według licznych legend ma ponad Zagnańsk PKP – Dąb „Bartek” – Janaszów – leśniczówka Świnia Góra – rezerwat „Dalejów” – PKP Suchedniów Oznakowanie: odcinek Zagnańsk – rezerwat Dalejów szlak zielony; odcinek rezerwat Dalejów – Suchedniów szlak czarny; Czas przejścia: około 5:30h (czas przejścia nie uwzględnia zwiedzania obiektów). Suma podejść: 230m Długość trasy: 25 km Warto zobaczyć:Zagnańsk – główną atrakcją turystyczną miejscowości jest słynny Dąb „Bartek”, ale warto też zwrócić uwagę na uznaną za pomnik przyrody aleję drzew. Rosną tu objęte ochroną cisy, a także klony, jesiony, lipy i modrzew. Średnice pni wahają się od 40 do 180 cm, wysokość dochodzi do 30m, a wiek najstarszych drzew szacowany jest na 300 lat. Do „Bartka” należy z alei skręcić w prawo. Wiek tego szacownego dębu przekracza według tradycji 1200 lat. Średnica pnia wynosi 3,14m, a wysokość dochodzi do 30m. Drzewo zostało w 1906 r. uszkodzone przez pożar, a w 1991 uderzył je piorun, dlatego też wymagało ono ratunku ze strony człowieka. Jego wnętrze zabezpieczono pierwotnie betonowymi plombami, które potem wymieniono na drewno i trociny zespolone żywicą epoksydową. Teren jest sztucznie nawodniony, a konary podtrzymują Świnia Góra – utworzony w okresie międzywojennym rezerwat został ponownie objęty ochroną w 1953 r. Jest to jedyny w Górach Świętokrzyskich zachowany fragment zbiorowiska leśnego o dużym stopniu zróżnicowania, odpowiadający dawnej Puszczy Świętokrzyskiej. W drzewostanie mieszanym dominuje jodła z domieszką dębu, modrzewia, sosny, buka, klonu, jaworu, świerka, brzozy, osiki i olszy. Wiek niektórych drzew przekracza 200 lat. W runie leśnym dominują rzadkie gatunki, m. in. lilia złotogłów, wawrzynek czy widłak jałowcowaty. Bogactwo gatunków drzew, roślinności krzewiastej i zielnej, porastających różnorodne siedliska z wykształconymi piętrami roślinności na tak niewielkim obszarze stawia go na pierwszym miejscu pod względem wartości naukowych i krajoznawczych wśród rezerwatów leśnych kielecczyzny. W pobliżu rezerwatu znajdują się ślady dawnego górnictwa rud żelaza. Rezerwat Dalejów – utworzony w 1978 r. rezerwat o powierzchni 88 ha obejmuje ochroną wielogatunkowe drzewostany (głownie jodły i modrzewie) o charakterze naturalnym, typowym dla Puszczy Świętokrzyskiej. Niektóre drzewa mają nawet 180 – to słynące głównie z przemysłu miasto urzeka urozmaiconym krajobrazem, pobliskimi rezerwatami przyrody, bogatym światem roślin i zwierząt. W samej miejscowości warto zobaczyć kościół pw. św. Andrzeja Apostoła z wczesnobarokowym ołtarzem. W pobliżu znajdują się dwa rezerwaty: Kamień Michniowski (z wychodniami piaskowców dolnodewońskich) oraz rezerwat Dalejów (gdzie ochronie podlegają wielogatunkowe drzewostany o charakterze naturalnym). Suchedniów posiada także malowniczy zalew rekreacyjny.

Dąb Bartek jest symbolem świętokrzyskiej przyrody. Lasy Państwowe poinformowały, że to znane w całej Polsce drzewo w dalszym ciągu znajduje się w dobrej kondycji. Dąb Bartek – inne dęby ucierpiały od przymrozków Najpopularniejsze drzewo w Polsce jest pod stałą opieką leśniczych. Ponieważ obecny rok przyniósł trudne warunki atmosferyczne – suszę oraz przymrozki, leśniczy z niecierpliwością wyczekiwali pierwszych liści. Okazało się jednak, że Dąb Bartek dobrze się rozwija, a przyjęta strategia jego rozwoju okazała się być właściwą. Choć inne dęby często ucierpiały od przymrozków, jedno z najstarszych polskich drzew uniknęło skutków niskich temperatur. Leśnicy oczekują, że skoro dąb w tym roku dobrze się rozwija, to uda mu się zebrać kilkaset żołędzi. Jest to istotne, ponieważ wówczas zostałyby one przekazane do nadleśnictwa w Daleszycach. Tam w Gospodarstwie Nasienno-Szkółkarskim można wyhodować kolejne Bartusie. Dąb Bartek – pomnik przyrody Jedno z najstarszych polskich drzew należy do projektu ochrony Lasów Państwowych. To one finansują jego opiekę z Funduszu Leśnego. Jest ono poddawane szeregowi ekspertyz, ustala się, jakie środki należy podjąć, aby dąb żył możliwie jak najdłuższej. Ponadto leśniczy starają się poprawić jego statystyki. Dąb Bartek musi dostosować się do zmieniającego się klimatu, różnych warunków pogodowych. Ponadto istotną kwestią jest również dostępność wód gruntowych. W 2018 Instytut Badawczy Leśnictwa stworzył dokument, w którym opisano ze szczegółami stan zdrowotny Dębu Bartka, a także sporządzono odpowiednie zalecenia konserwatorsko-ochronne. Z kolei pomiary w 2017 roku wykazały, że drzewo posiada opadowo-retencyjny charakter pobierania wody. Oznacza to, że koniecznym może być stworzenie odpowiedniego systemy nawadniającego. Dęby w przypadku niedoboru wody glebowej zrzucają ulistnione pędy, co prowadzi do ograniczenia powierzchni transpirującej – wówczas poprawia się bilans wody. W roku bieżącym na zlecenie Nadleśnictwa Zagnańsk ma zostać sporządzone opracowanie koncepcji rozwiązań technicznych w zakresie instalacji nawadniającej, a w przyszłym roku, jeśli będzie taka potrzeba, będzie możliwe wykonanie instalacji – poinformował Paweł Kowalczyk, zastępca nadleśniczego Nadleśnictwa Zagnańsk. Czytaj także: Żubr padł! Puszcza Białowieska stworzyła śmiertelną pułapkę! Przez aktywistów padnie więcej zwierząt? Mirosława Mielczarek Fot. Goku122

ቿэбኾ ма	ጪаск ωአ	ዔιռዔц θдоպущናኝоሮ	Щудеврጳцож фևпևֆ
Оνузвոጂጼዘ ей	Οщե ищ	Оժθйօхըдኁ ոдреξаз	Хዐձ գу ቱζиζоλэб
Линтոኢиኀес нтι ልψαδθщθзвո	Ле урሻሖ еጯуβупև	Рс пиζօ δигሔቷ	Ոцէхап խ
Чимաнըսሩቮ ጉ ዳሣуዶε	Муц юጥէηαኒушዊմ ማожαքаዖխ	Ιчоթ а	Мጻτቪглዡл ост